مدیرعامل شرکت مشاور سرمایه‌گذاری «پرتوآفتاب کیان» در گفت و گو با پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) درخصوص صندوق‌های سرمایه‌گذاری اظهار کرد: با توجه به معرفی صندوق‌های سرمایه‌گذاری تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار (از سال ۱۳۸۶) در حال حاضر شاهد تنوع این صندوق‌ها در ساختارهای با درآمد ثابت، سهام، طلا و مختلط (بین ۴۰ تا ۶۰ درصد منابع در سهام یا اوراق بهادار بادرآمدثابت متناسب با شرایط بازار سرمایه‌گذاری می‌شود) هستیم.

مونا حاجی علی اصغر اضافه کرد: برای هرکدام از این صندوق‌ها ساختارهای قابل معامله در بورس نیز تعریف شده است؛ به طور مثال صندوق‌های طلای موجود در کشور همه از نوع قابل معامله در بورس کالا هستند. در حال حاضر تعداد صندوق‌های سرمایه‌گذاری فعال در کشور ۱۶۶ صندوق است. در این آمار، تعداد ۷۴ صندوق سرمایه‌گذاری بادرآمد ثابت، تعداد ۶۷ صندوق‌ سرمایه‌گذاری در سهام، ۲۱ صندوق سرمایه‌گذاری مختلط و چهار صندوق سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار مبتنی بر سکه طلا است.

حجم منابع سرمایه‌گذاری شده در صندوق‌ها تا پایان تیر

وی حجم منابع سرمایه‌گذاری شده تا تاریخ پایان تیرماه سال جاری در هر کدام از این صندوق‌ها را به ترتیب ۱,۵۲۰,۴۴۸,۵۷۰ میلیون ریال، ۲۹,۸۷۷,۸۹۳ میلیون ریال، ۱۰,۳۵۱,۷۷۹ میلیون ریال و ۶,۳۸۶,۵۶۹ میلیون ریال دانست و افزود: بر این اساس، حدود ۹۷ درصد از منابع جمع‌آوری شده در صندوق‌های سرمایه‌گذاری در صندوق‌های با درآمدثابت جمع‌آوری شده است.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: باتوجه به اینکه عمده منابع صندوق‌های بادرآمد ثابت از طریق شعب بانک‌ها (در سال‌های گذشته عمدتا بانک مدیرثبت یا عامل فروش واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری بادرآمد ثابت بوده است) یا از طریق اپلیکیشن‌ها فروخته شده است، نرخ صندوق‌های سرمایه‌گذاری بادرآمدثابت در حال حاضر حدود ۲۰ درصد هستند.

حاج علی اصغر، امکان برداشت بدون نرخ شکست، شفافیت اطلاعات، نرخ بازدهی تقریباً ثابت (ریسک نوسان شدید بازدهی در مقایسه با انواع صندوق‌های دیگر کمتر است)، معافیت مالیاتی و خرید و فروش (صدور و ابطال) راحت را از مزایای سرمایه‌گذاری در این ابزار مالی عنوان کرد.

 وی تصریح کرد: با توجه به حضور فعال صندوق‌های سرمایه‌گذاری در ده سال گذشته، تا پایان تیرماه سال جاری تعداد ۲,۱۳۵,۸۷۷ نفر (مجموع اشخاص حقیقی و حقوقی) در صندوق‌های کشور منابع خود را سرمایه‌گذاری کرده‌اند. از این تعداد حدود ۹۸ درصد معادل ۲,۱۰۲,۱۵۶ نفر در صندوق سرمایه‌گذاری بادرآمد ثابت سرمایه‌گذاری داشته‌اند. از افرادی که در صندوق‌های سرمایه‌گذاری بادرآمد ثابت سرمایه‌گذاری داشته‌اند ۹۰ درصد مشتریان حقیقی و ۱۰ درصد مشتریان حقوقی بوده‌اند.

مدیرعامل شرکت مشاور سرمایه‌گذاری «پرتوآفتاب کیان» ادامه داد: در خصوص صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام همانطور که قبلا اشاره شد از مجموع ۲۹,۸۷۷,۸۹۳ میلیون ریال منابع، حدود ۲۰,۴۰۵ نفر سرمایه‌گذاری داشته‌اند که ترکیب اشخاص حقیقی و حقوقی حدودا ۵۰%-۵۰% است. در صندوق‎های سرمایه‌گذاری مختلط از مجموع ۱۰,۳۵۱,۷۷۹ میلیون ریال منابع، حدود ۱۳,۳۱۶ نفر سرمایه‌گذاری داشته‌اند و ترکیب اشخاص حقیقی و حقوقی به ترتیب ۲۷%- ۷۳% هست.

لزوم افزایش اطلاع‌رسانی در خصوص صندوق‌ها

وی بیان کرد: آمار موجود نشان می‌دهد، هنوز لازم است، اطلاع‌رسانی در مورد این صندوق‌ها افزایش یابد و دقت شود آیا افرادیکه واحدهای صندوق در شعب بانک را خریداری کرده اند، دقیقا با مفهوم صندوق و تفاوت آن با سپرده بانکی آشنا شده‌اند؟ تغییر رویه‌های خرید و فروش (صدور و ابطال) صندوق‌ها از طریق بانک‌ها به عنوان عامل فروش یا اپلیکیشن‌ها به عنوان مجرای معرفی چقدر کمک کننده است؟ (درحال حاضر از طریق اپلیکیشن‌ها فقط امکان خرید و فروش واحدهای صندوق‌های مدیر صندوق امکان پذیر هست، قبلا این محدودیت برای عرضه وجود نداشت)، به چند درصد از افرادیکه تازه وارد بازار سرمایه می‌شوند (کد بورسی دریافت می‌کنند) اطلاع داده می‌شود که مناسب‌تر است به جای خرید و فروش مستقیم و بی‌واسطه سهام، در واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها سرمایه‌گذاری داشته باشند؟ با توجه به اینکه در طول‌ سال‌های گذشته سعی شده است سمینارها و جلسات اطلاع‌رسانی برای معرفی صندوق‌های سرمایه‌گذاری برگزار شود، ولی به نظر هنوز لازم است اقدامات جدی در این حوزه انجام شود.

صندوق‌ها متنوعتر شوند

این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: علاوه بر این اطلاع‌رسانی، لازم است تنوع صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز بیشتر شود. همانطور که در ابتدای موضوع اشاره شد ما در حال حاضر شاهد فعالیت صندوق‌های بادرآمد ثابت، سهام، مختلط و طلا از انواع قابل معامله و صدور و ابطالی هستیم، اما هنوز جای صندوق‌های سرمایه‌گذاری املاک و مستغلات در کشور ما خالی است. (صندوق‌های زمین و ساختمان در کشور ما درحال فعالیت است اما عملا این صندوق‌ها سمت عرضه ملک را تقویت می‌کنند و ابزار تامین مالی هستند، در حالیکه در کشور ما عمدتا مساله سمت تقاضا هست و مناسب‌تر است افراد امکان سرمایه‌گذاری در ملک را با مبالغ کمتر داشته باشند).

وی توضیح داد: برنامه‌ریزی در خصوص تنوع‌بخشی ابزارهای سرمایه‌گذاری صندوق‌های طلا (در حال حاضر در صندوق‌های طلا فقط امکان خرید گواهی سپرده سکه طلا و اوراق بادرآمد ثابت وجود دارد؛ زیرا بازار قراردادهای آتی مدتی است بسته شده است و نرم افزار صندوق‌های موجود در بازار، امکان ثبت اوراق اختیار معامله سکه طلا را در حال حاضر ندارند، گواهی سپرده بر روی شمش طلا هم هنوز تعریف نشده است) و افزایش سقف این صندوق‌ها لازم است انجام شود.

حاج علی اصغر در پایان گفت: بنابراین با وجود اینکه سعی شده است با تنوع ایجاد شده بر روی صندوق‌های سرمایه‌گذاری، گزینه سرمایه‌گذاری مناسب برای انواع سلیقه‌های سرمایه‌گذاری از ریسک‌پذیر تا ریسک‌گریز تامین شود، اما هنوز لازم است در خصوص این تنوع‌سازی و معرفی اقدامات بیشتری صورت پذیرد.